تجربه پیادهسازی بیم (BIM) · مهندسین مشاور عمارت خورشید
مهندسین مشاور عمارت خورشید بدون وابستگی به یک پروژه مشخص، تصمیم گرفت روش کاری سازمان را از CAD به BIM منتقل کند. BIMFlow این گذار را در تیمهای معماری، مکانیک و برق همراهی کرد؛ از ارزیابی و آموزش چندمرحلهای تا توسعه روشها و ابزارهایی که بعداً در پروژههای پیچیدهای مانند بازار بزرگ تهران به کار گرفته شدند.
مهندسین مشاور عمارت خورشید یکی از مجموعههای شاخص و شناخته شده در معماری و مرمت بناهای تاریخی است که از تیمی حرفهای و توانمند برخوردار است. این مجموعه برای استفاده از فرصتهای جدید تصمیم گرفت روش کاری خود را از CAD به BIM منتقل کند. با توجه به دشواری مدلسازی و مستندسازی فرمهای پیچیده بناهای تاریخی، این گذار از ابتدا با رویکردی سنجیده و مرحلهای دنبال شد. BIMFlow وضعیت موجود سازمان، توانایی تیمها و نیازهای هر رشته را بررسی کرد و بر همان اساس، برنامهای متناسب برای آموزش و انتقال قابلیت تدوین شد.
آموزش تیمهای معماری، مکانیک و برق بهصورت همزمان آغاز شد و هر تیم آموختههای خود را زیر نظر BIMFlow در پروژههای آزمایشی به کار گرفت. پس از تثبیت مهارتهای اولیه، آموزشهای پیشرفته ارائه شد و مفاهیم جدید بار دیگر در پروژههای آزمایشی پیاده شدند؛ سپس تیمها وارد پروژههای واقعی شدند. در این مرحله، BIMFlow افراد توانمندتر و باانگیزهتر را شناسایی کرد تا مسئولیت هماهنگی BIM را بر عهده بگیرند و تیمها را در ادامه مسیر هدایت کنند. نتیجه این فرایند، شکلگیری چند تیم مستقل و هماهنگ بود که اکنون توان اجرای پروژههای مدرن و پروژههای پیچیده میراثی با استفاده از BIM را دارند.
تصمیم سازمانی
گذار عمارت خورشید از CAD به BIM برای پاسخ به نیاز یک پروژه منفرد آغاز نشد. هدف، ایجاد توان داخلی برای استفاده از BIM در پروژههای مختلف سازمان بود.
نصب Revit یا برگزاری یک دوره عمومی نمیتوانست بهتنهایی روش تولید پروژه را تغییر دهد. تیمها باید مدلسازی، هماهنگی و تولید اطلاعات را در قالب مسیری مشترک یاد میگرفتند و سپس آن را در پروژه واقعی به کار میبردند.
شناخت وضعیت موجود و تفاوت نیاز رشتهها
انتقال مهارت از تمرین به پروژه واقعی
توسعه روش برای هندسهها و شرایط غیرمتعارف
کاهش وابستگی سازمان به راهحلهای بیرونی
مسیر پیادهسازی
در عمارت خورشید، آموزش تیمهای معماری، مکانیک و برق به یک مسیر اجرایی متصل شد: آموختهها ابتدا روی نمونههای آشنا آزموده شدند، سپس با همراهی BIMFlow در پروژههای فعال به کار رفتند و متناسب با مسئلههای واقعی تیم اصلاح شدند.
روشهای کاری، سطح مهارت و نیازهای تیمهای مختلف بررسی شدند.
سرفصلها بر اساس رشته و نوع پروژههای سازمان تنظیم شدند.
تیمها از مهارتهای پایه به کاربردهای پیشرفتهتر منتقل شدند.
روشها در محیطی آشنا تمرین و مسائل اجرایی تیم آشکار شدند.
آموختهها در شرایط واقعی تولید، هماهنگی و تحویل به کار گرفته شدند؛ همان نقشی که یک پروژه پایلوت BIM باید ایفا کند.
برای مسائل خاص پروژههای مرمتی و هندسههای نامنظم راهکارهای تخصصی ایجاد شد.
پروژه بازطراحی بازار بزرگ تهران یکی از برجستهترین کاربردهای توان ایجادشده در عمارت خورشید بود. هندسه نامنظم، شرایط موجود، محدودیتهای میراثی و نیاز به استفاده از دادههای برداشتشده، روشهایی فراتر از مدلسازی متعارف Revit میطلبید.
بازار بزرگ تهران دلیل آغاز گذار از CAD به BIM نبود؛ این پروژه نمایش برجستهای از قابلیتی بود که در مسیر تحول سازمانی ایجاد شد.
عمق فنی
روش اجرای پروژه باید هم دقت برداشت و شرایط موجود را حفظ میکرد و هم برای تیم قابل تولید، کنترل و تکرار باقی میماند.
دادههای برداشت به مبنایی برای توسعه، بازبینی و کنترل مدل شرایط موجود تبدیل شدند.
برای فرمهایی که با ابزارهای معمول مدلسازی بهسادگی قابل بازسازی نبودند، گردشکار ترکیبی توسعه یافت.
برنامهنویسی و ابزارهای تخصصی بخشی از مدلسازی تکراری را به فرایندی سریعتر و کنترلپذیرتر تبدیل کردند.
نتیجه قابل مشاهده
توان ایجادشده در سطح تیم باقی ماند و در پروژهای با محدودیتهای واقعی، هندسه تاریخی و نیازهای چندرشتهای به کار گرفته شد.
معماری، مکانیک و برق در مسیر اجرای BIM توانمند شدند.
زمان مدلسازی با توسعه و استفاده از روشها و ابزارهای تخصصی صرفهجویی شد.
توان ایجادشده در یکی از پیچیدهترین پروژههای مرمتی سازمان به کار گرفته شد.
ارزش گذار سازمانی در تحویل یک مدل خاص خلاصه نمیشود. تیم باید بتواند دانش، روشهای مشترک و ابزارهای ایجادشده را در پروژههای بعدی دوباره به کار بگیرد و متناسب با مسئله توسعه دهد.
